Ειδήσεις από την Ελλάδα

Γνωστές Εκκλησίες προς τιμή της Παναγίας στην Ελλάδα

Εικόνες και Εκκλησίες της Παναγίας στην Ελλάδα

Μεγαλόχαρη, Εκατονταπυλιανή, Σουμελά, Εσφαγμένη αλλά και Παναγία του Ντίσελντορφ στη Γερμανία

Η Παναγία των ΕλλήνωνΜε ιδιαίτερη λαμπρότητα γιορτάζεται σήμερα σε όλη την Ελλάδα, αλλά και όπου υπάρχει παρουσία Ελλήνων Ορθοδόξων στο εξωτερικό, η Κοίμηση της Θεοτόκου. Η μεγαλύτερη γιορτή του καλοκαιριού, το Δεκαπενταύγουστο ονομάζεται από το λαό και ως το «Πάσχα του καλοκαιριού» δείχνοντας με τον τρόπο αυτό τη σημασία που δίνει αλλά και την αγάπη που έχει ο πιστός προς το ιερότερο πρόσωπο της Ορθοδοξίας. Η Κοίμηση της Θεοτόκου είναι η λαμπρότερη από τις θεομητορικές εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Είναι η μόνη κοίμηση η οποία γιορτάζεται διότι ο θάνατος οδήγησε στη αιώνια ζωή και δικαίως χαρακτηρίζεται ως «Αθάνατος Κοίμησης». Η Δεκαπενταύγουστος είναι...

... ημέρα γιορτινή σε όλη την Ελλάδα. Είναι άλλη μία ημέρα που αναβιώνουν οι ελληνορθόδοξες παραδόσεις και αγαλιάζουν οι ψυχές. Χιλιάδες πιστοί συρρέουν σε Τήνο, Βέρμιο, Πάρο, Άγιον Όρος και αλλού για να προσκυνήσουν τις θαυματουργές εικόνες της Παναγίας, να προσευχηθούν, να παρακαλέσουν ή να ευχαριστήσουν ανάλογα με τις ανάγκες τους. Η επίκληση της Παναγίας είναι καθιερωμένη στη δύσκολη στιγμή του ανθρώπου και γίνεται αυτόματα, αναγκαία, ίσως και ασυναίσθητα στα πλαίσια της δραστηριότητας του εγκεφάλου να δημιουργήσει την αίσθηση ασφάλειας, την ελπίδα, τη δύναμη ώστε να αντέξει ο άνθρωπος. Η Παναγία έγινε πολλές φορές πραγματικά η ελπίδα, η ασφάλεια, η δύναμη για πολλούς ανθρώπους και οι πιστοί, θέλοντας να εκφράσουν την ευγνωμοσύνη τους για την βοήθεια που παρείχε η Θεοτόκος, έδωσαν πέρα από χίλια προσωνυμία προς τιμήν της. Τα προσωνυμία αυτά προέρχονται από διάφορους λόγους και αιτίες π.χ. τρόπου αγιογραφίας, ή παράστασης, (βρεφοκρατούσα, γλυκοφιλούσα, θρηνούσα κ.λπ.), ή υπό τη θεολογική ιδιότητα (Ελεούσα, Κυρά, Μεγαλόχαρη, κ.λπ), ή από την παλαιότητα του εικονίσματος της (Μαυριώτισσα, Γερόντισσα, κ.λπ.), ή από τον τρόπο εύρεσης της εικόνας της (Θεοσκέπαστης, Σπηλαιώτισσας, Πλατανιώτισσας, Πορταΐτισσας, Μυρτιδιώτισσας, Φανερωμένης, Φιδού κ.ά.), καθώς επίσης και από τον τόπο προέλευσης της εικόνας π.χ. Αθηνιώτισσα, Αργοκοιλιώτισσα (Νάξου), Βατοπεδινή, Πολίτισσα,Ψαριανή κ.ά., ή ακόμη και από ιδιάζοντα γνωρίσματά της π.χ. Λογγοβάρδα, Παλατιανή, Ολυμπιώτισσα κ.λπ. Επίσης προσωνύμια απαντώνται και από τον κτήτορα του αφιερωμένου ναού (π.χ. Καλλιγού, Λυκοδήμου κ.λπ.). Τέλος απαντώνται προσωνύμια που δίνονται ανάλογα της εποχής και των εργασιών που συμπίπτει η εορτή της π.χ. Φλεβαριανή, Μεσοσπορίτισσα, Ακαθή (=εκ του Ακάθιστου ύμνου) κ.λπ.

Γνωστές Εκκλησίες προς τιμή της Παναγίας στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα οι πιο γνωστές Εκκλησίες προς τιμή της Παναγίας είναι η Μεγαλόχαρη της Τήνου, η ιερά μονή Παναγίας Σουμελά, η Παναγία η Εκατονταπυλιανή στην Πάρο (Ναός που θεωρείται ως ένα από τα σπουδαιότερα βυζαντινά μνημεία της Ελλάδας με 17 αιώνες ζωής), η Αγία Σιών» στην Αγιάσο της Λέσβου (την εικόνα σύμφωνα με την παράδοση έφερε μαζί του από την Ιερουσαλήμ ο ιερέας Αγάθων ο Εφέσιος, τον 9ο μ.Χ. αιώνα), η Ιερά Μονή Προυσού στην Ευρυτανία, η Παναγία η Γοργοεπήκοος βρίσκεται κοντά στην ακτή Μιαούλη στην πόλη της Κω, η Μεγάλη Παναγιά στη Σαμαρίνα, η Παναγία Εικοσιφοίνισσας που βρίσκεται χτισμένη στις βόρειες παρυφές του όρους Παγγαίου σε υψόμετρο 753μ. και που ιδρύθηκε από τον Άγιο Γερμανό το 518 μ.Χ. αλλά και πολλές άλλες όπως στα Ζαγοροχώρια, στην Όλυμπο της Καρπάθου, στους Λειψούς με την Παναγιά του Χάρου (ονομάζεται έτσι διότι στην εικόνα η Παναγία κρατά τον Εσταυρωμένο αντί το θείο βρέφος και είναι μοναδική στην αγιογραφία), στη Σκιάθο και στην Πάτμο όπου γίνονται περιφορές Επιταφίου της Παναγίας, η Παναγία Φανερωμένη στην Άνδρο, Στα Κουφονήσια, στο Πυργί της Χίου με τις 50 Εκκλησιές, η Παναγία τη Φιδού στην Κεφαλλονιά και εκατοντάδες άλλες Εκκλησίες που είναι αφιερωμένες στην Παναγία.

Τέλος πρέπει να αναφερθεί και το «Περιβόλι της Παναγίας», το Άγιον Όρος. Όποιος θέλει πραγματικά να νοιώσει εντονότερα την παρουσία της Παναγίας δεν έχει παρά να ταξιδέψει μερικές μέρες στο Άγιον Όρος (αφού ζητήσει πρώτα την σχετική άδεια). Η εμπειρία θα είναι μοναδική. Δικαίως αναφέρει ο Γρηγόριος Παλαμάς ότι η Παναγία είναι η Έφορος, Ιατρός και Προστάτισσα του Αγίου Όρους. Στο Άγιο Όρος υπάρχουν πολλές θαυματουργές εικόνες της Παναγίας οι οποίες αποτελούν παράλληλα και κόσμημα της βυζαντινής τέχνης. Οι πιο γνωστές εικόνες προς τιμή της Θεοτόκου βρίσκονται στη Μονή Βατοπεδίου και είναι:

α) Η Παναγία Βηματάρισσα
Σύμφωνα με την παράδοση κατά την επιδρομή Αράβων η εικόνα τοποθετήθηκε μαζί με το σταυρό του Μ. Κωνσταντίνου στο πηγάδι του ιερού βήματος από τον νεαρό ιερομόναχο Σάββα ώστε να προφυλαχθεί από την μανία των επιδρομέων. Ο ιερομόναχος τοποθέτησε μπροστά και μία αναμένη λαμπάδα και έκλισε την είσοδο. Οι επιδρομείς λεηλάτησαν τη Μονή, αιχμαλώτισαν τον ιερομόναχο και τον μετέφεραν στην Κρήτη. Ο Σάββας ελευθερώθηκε μετά από εβδομήντα χρόνια και στα γεράματά του επέστρεψε στη μονή. Στους μοναχούς υπέδειξε το πηγάδι όπου είχε κρύψει την εικόνα της Παναγίας με το σταυρό του Μ. Κωνσταντίνου και όταν άνοιξαν το πηγάδι είδαν την εικόνα και το σταυρό όρθια πάνω στο νερό και τη λαμπάδα ακόμη αναμμένη..

Παναγία Παραμυθίαβ) Παναγία Παραμυθία

Πρόκειται για τοιχογραφία του 14ου αιώνα. Παλιά υπήρχε η συνήθεια βγαίνοντας οι πατέρες από τη μονή να ασπάζονται την εικόνα, και ο ηγούμενος να παραδίδει τα κλειδιά της μονής στο θυρωρό. Σύμφωνα με την παράδοση μία ημέρα τη στιγμή που ο ηγούμενος έδινε τα κλειδιά της μονής στο θυρωρό άκουσε μία φωνή να λέει και να επαναλαμβάνει δεύτερη φορά τα ίδια λόγια: «Μην ανοίξετε σήμερα τις πύλες της μονής, αλλά ανεβείτε στα τείχη και διώξτε τους πειρατές». Όταν ο ηγούμενος έστρεψε το κεφάλι του προς την εικόνα απ΄όπου άκουσε τη φωνή, είδε το θείο βρέφος να απλώνει το χέρι του για να σκεπάσει το στόμα της μητέρας του λέγοντας: «Μη, Μήτερ, επιβλέπης επί του αμαρτωλού τούτου ποιμνίου, άφες αυτό ίνα διέλθη διά της ρομφαίας των πειρατών επλήθυνον γάρ αι ανομίαι αυτού». Αλλά η Παναγία, πιάνοντας το χέρι του Χριστού και στρέφοντας λίγο το κεφάλι, επανέλαβε τα ίδια λόγια. Ο ηγούμενος με τους μοναχούς έτρεψαν στα τείχη και πράγματι είδαν πειρατές που είχαν περικυκλώσει τη μονή και περίμεναν το άνοιγμα της πύλης για να τη λεηλατήσουν. Η μονή σώθηκε και από τότε οι μοναχοί διατηρούν ακοίμητο το καντήλι μπροστά στην εικόνα της Παραμυθίας, εικόνα στην οποία έχουν μείνει οι τελευταίες κινήσεις των θείων προσώπων (ο Χριστός που προσπαθεί να σκεπάσει το στόμα της Μητέρας Του και η Παναγία να του κρατάει το χέρι να μην το κάνει).

γ) Παναγία «Εσφαγμένη»
Πρόκειται επίσης για τοιχογραφία του 14ου αιώνα που βρίσκεται στο νάρθηκα του παρεκκλησίου του Αγίου Δημητρίου. Σύμφωνα με την παράδοση ένας ιεροδιάκονος έφθανε στην τράπεζα κάθε μέρα με μικρή καθυστέρηση. Κάποια μέρα, όταν ζήτησε από τον τραπεζοκόμο φαγητό, εκείνος του αρνήθηκε. Τότε ο ιεροδιάκονος νευριασμένος επέστρεψε στο ναό και μπροστά στην τοιχογραφία της Παναγίας είπε τα ακόλουθα: «Μέχρι πότε θα σε υπηρετώ και θα κοπιάζω και εσύ δεν θα μεριμνάς ούτε για την τροφή μου;». Αμέσως πήρε ένα μαχαίρι και το κάρφωσε στον τοίχο στο πρόσωπο της Παναγίας. Από το μέρος εκείνο τότε άρχισε να τρέχει αίμα. Ο ιεροδιάκονος αμέσως τυφλώθηκε και κατάλαβε τι έπραξε. Από τότε και για τρία χρόνια έμενε σε ένα στασίδι απέναντι από την εικόνα, κλαίγοντας και παρακαλώντας την Παναγία να τον συγχωρήσει. Μετά από τρία χρόνια εμφανίστηκε η Παναγία στον ηγούμενο και του ανήγγειλε ότι τον συγχωρεί και του χαρίζει την υγεία του, αλλά το χέρι που έπραξε την ιεροσυλία θα τιμωρηθεί. Πράγματι όταν μετά από χρόνια πέθανε ο ιεροδιάκονος κατά την ανακομιδή του λειψάνου του διαπιστώθηκε ότι αντίθετα με όλο του το σώμα που είχε λιώσει, το δεξί χέρι παρέμενε άλιωτο και κατάμαυρο.

δ) Παναγία Αντιφωνήτρια
Πρόκειται για τοιχογραφία στο χώρο του «μεσονυκτικού» του καθολικού. Σύμφωνα με την παράδοση κάποτε επισκέφθηκε τη μονή η βασίλισσα Πλακιδία, κόρη του Μ. Θεοδοσίου. Κατά τη στιγμή που εισερχόταν στο καθολικό άκουσε μία φωνή που προερχόταν από την εικόνα να της λέει: «Στάσου και μην προχωρείς. Γιατί τόλμησες ως γυναίκα και ήλθες σ’ αυτό τον τόπο;». Η βασίλισσα ζήτησε συγχώρεση και έφυγε από το Άγιο Όρος ενώ αργότερα με χρήματά της χτίστηκε το  παρεκκλήσιο του Αγίου Δημητρίου.

ε) Παναγία Παντάνασσα
Θαυματουργή εικόνα είναι του 17ου αιώνα. Πλήθος είναι οι μαρτυρίες της ίασης αρρώστων με καρκίνο.

ζ) Παναγία Πυροβοληθείσα

Πρόκειται για τοιχογραφία που βρίσκεται στο υπέρθυρο της εξωτερικής πύλης της μονής. Το 1822 τούρκος στρατιώτης  πυροβόλησε την εικόνα με αποτέλεσμα να τρυπήσει το δεξί χέρι της Παναγίας. Ο στρατιώτης τρελάθηκε και κρεμάστηκε σε παρακείμενο δέντρο.

Άλλες θαυματουργές εικόνες είναι η εικόνα της  Παναγίας Ελεούσας και της Παναγίας Έλαιοβρύτισσας.

Η Παναγία του Ντίσελντορφ

Η Παναγία του Ντίσελντορφ στον Ι.Ν Αγίου Αποστόλου ΑνδρέαΤέλος θα πρέπει να αναφέρουμε και την Παναγία του Ντίσελντορφ. Την Παναγία των Ελλήνων που ζουν στην πρωτεύουσα της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, στο Ντίσελντορφ στη Γερμανία. Πρόκειται για μία θαυμάσια αγιογράφηση που αποτελεί τμήμα της συνολικής αγιογράφησης του Ιερού Ναού Αγίου Αποστόλου Ανδρέα στο Ντίσελντορφ. Η Παναγία του Ντίσελντορφ βρίσκεται αγιογραφημένη στο Ιερό του ναού. Εικονίζει την Παναγία βρεφοκρατούσα με φόντο τον ποταμό Ρήνο και τα χαρακτηριστικά κτίρια της πόλης όπως το Turm, το Thyssenhaus, το Schauspielhaus, το Wasserturm, το Benratherschloss κλπ. Πρόκειται για μία θαυμάσια διαπολιτισμική εικονογράφηση για την οποία η Ενορία Αγίου Αποστόλου Ανδρέα τιμήθηκε από το Ευρωκοινοβούλιο. Να σημειωθεί ότι τον Ι.Ν. Αγίου Αποστόλου Ανδρέα στο Ντίσελντορφ τον επισκέπτονται πολλοί όπου ξεναγούνται και θαυμάζουν την αγιογράφηση του.

Provoles.de